Dinh dưỡng trong bệnh lý xương khớp

Bệnh cơ xương khớp là bệnh của hệ thống vận động, bao gồm cơ, xương, khớp và các tổ chức quanh khớp (đầu xương, bao khớp, màng hoạt dịch, gân cơ và dây chằng). Có hơn 100 bệnh lý khớp, phổ biến nhất là viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid arthritis), thoái hóa xương khớp (Osteoarthritis), loãng xương (Osteoporosis), gút (Gout).

Bệnh gặp ở nữ nhiều hơn nam với tỉ lệ nữ : nam= 3:1

Viêm khớp dạng thấp: đa số gặp ở phụ nữ từ 30 – 60 tuổi. Thường đau ở các khớp nhỏ, đối xứng, hay bị cứng khớp vào buổi sáng và kéo dài khoảng 1 giờ đồng hồ. Bệnh dễ dẫn đến hậu quả teo cơ, biến dạng khớp.

thoái hóa khớp : đa số gặp ở tuổi trung niên nhất là phụ nữ trên 50 tuổi. Đây là tình trạng lão hóa các sụn và thành phần của khớp, xảy ra ở những khớp chịu sức nặng của cơ thể như khớp háng, khớp gối, cột sống thắt lưng, cột sống cổ hoặc các khớp cử động nhiều như khớp vai, khớp cổ tay. Buổi sáng ngủ dậy các khớp hay bị cứng và khó cử động nhưng khi tập vận động thì đỡ cứng. Khớp đau khi vận động và cử động nghe lạo xạo.

Bệnh gout hay bệnh thống phong: gặp ở nam nhiều hơn nữ. Do kết tụ các tinh thể urat trong khớp và có tăng lượng axít uric trong máu. Trong các cơn gout cấp, khớp cũng bị sưng nóng đỏ đau giống như bệnh viêm đa khớp dạng thấp.

Để điều trị có hiệu quả cần kết hợp: thuốc và vật lý trị liệu cùng với chế độ ăn uống hợp lý và vận động nghỉ ngơi phù hợp.

 

dinh-duong-cho-xuong-khop

 

Tầm quan trọng của dinh dưỡng trong bệnh lý khớp

Bệnh xương khớp là một bệnh mãn tính, gây đau đớn, ảnh hưởng đến sức khỏe và giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh, có thể dẫn đến tàn phế mất khả năng lao động mà điều trị lại rất tốn kém. Các biện pháp điều trị chỉ nhằm đẩy lui những đợt bệnh cấp tính, vì vậy nhiều người bệnh đã tự tìm mọi cách để khống chế, nghe mách bảo lẫn nhau từ thuốc men đến cách ăn uống chọn lựa thực phẩm, thậm chí kiêng khem đến mức bị suy dinh dưỡng nhưng bệnh vẫn cứ ngày càng nặng dần.

Cho đến nay chưa có bằng chứng khoa học chứng minh loại thực phẩm nào có thể điều trị lành bệnh khớp hoặc gây ra bệnh ngoại trừ bệnh gout (người bệnh dễ bị tấn công bởi những đợt gout cấp nếu chế độ ăn chứa quá nhiều purin làm tăng lượng axít uric trong máu). Có một số loại thực phẩm có thể gây xuất hiện những đợt viêm khớp cấp trong bệnh viêm khớp dạng thấp chỉ ở một số bệnh nhân mà không phải ở tất cả.

Thực tế chỉ có một chế độ ăn hợp lý mới mang lại lợi ích cho người bệnh, giúp người bệnh đủ khả năng chống lại những đợt bệnh tấn công, đồng thời cũng giúp người bệnh phòng một số bệnh mãn tính khác như tiểu đường, cao huyết áp, tăng cholesterol máu... góp phần làm nặng nề thêm bệnh khớp.

 

dinh-duong-cho-xuong-khop

 

Thế nào là ăn uống hợp lý?

Đảm bảo đủ nhu cầu năng lượng cho cơ thể để duy trì mức cân nặng hợp lý. Cân nặng gọi là hợp lý khi BMI = 18,5 – 23. Nếu BMI dưới 18,5 là thiếu cân, trên 23 là thừa cân.

Nếu bị thiếu cân cần tăng thêm năng lượng ăn vào để tăng cân. Ngoài 3 bữa chính nên thêm 2- 3 bữa phụ, chú ý các món ăn giàu năng lượng như chiên xào, sữa béo, thêm vào sau bữa chính các món ăn như trái cây ngọt, bánh ngọt, tàu hủ… Lưu ý sau những đợt viêm cấp, sức khỏe bị ảnh hưởng nhiều, mất các chất dinh dưỡng, ăn uống kém do đau đớn sốt nên rất dễ bị suy dinh dưỡng khiến cơ thể giảm sức đề kháng. Do đó càng phải ăn uống nhiều hơn.

Nếu bị thừa cân cần giảm năng lượng ăn vào để giảm cân. Hạn chế các món ăn béo ngọt, chiên xào, không ăn nhiều vào cử tối, thay vào đó là các món rau đậu trái cây. Tăng thời gian vận động thể lực để tăng tiêu hao năng lượng. Đặc biệt, bệnh thoái hóa khớp, loãng xương, gouthay gặp ở tuổi trung niên thường kèm theo tình trạng thừa cân béo phì làm tăng gánh nặng lên các khớp, gây đau đớn, hạn chế vận động có thể dẫn đến xẹp các đốt sống, mòn khớp, cứng khớp, biến dạng khớp. Thừa cân béo phì còn là nguy cơ của các bệnh lý mãn tính khác như tăng huyết áp, tăng lipid máu, tiểu đường, ung thư… Do đó giảm cân sẽ giúp giảm gánh nặng và nguy cơ mắc bệnh cho khớp.

Ăn đủ các chất dinh dưỡng cần thiết:

Ăn nhiều các loại rau quả: mỗi ngày nên ăn hơn 300 gam rau các loại và hơn 200 gam trái cây, để cung cấp đủ các vitamin nhóm B, C, E, bêta caroten, khoáng chất như kali, magne là những chất chống ôxy hóa có tác dụng phòng ngừa các bệnh thoái hóa.

Ăn đủ thức ăn giàu đạm: đạm động vật như thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, nghêu, sò. Đạm thực vật như tàu hủ, bột đậu nành, các loại đậu đỗ. Mỗi ngày nên ăn trung bình 50 gam thịt, 50 -100 gam cá, 100 gam đậu hủ, 30 gam đậu đỗ, trứng 3 - 4 quả/tuần. Nếu cholesterol máu cao hoặc có sỏi mật ăn 1 - 2 quả/tuần. Đặc biệt có nhiều nghiên cứu cho thấy chất béo omega 3 có trong cá có thể giúp giảm viêm khớp.

Sữa : nên uống 2 – 3 ly/ngày. Nếu có thừa cân hoặc cholesterol máu cao thì thay bằng sữa ít béo. Sữa cung cấp nhiều chất dinh dưỡng, khoáng chất đặc biệt giàu can-xi rất cần thiết cho người bệnh xương khớp.

Chất béo: nên ăn vừa phải chọn các loại dầu thực vật như dầu mè, dầu nành, dầu phộng... trung bình 20 gam/ngày. Nếu thừa cân nên giảm thức ăn chiên xào, ăn thịt nạc bỏ da, các món kho luộc hấp. Nếu thiếu cân suy dinh dưỡng cần tăng thêm chất béo trong thức ăn.

Ăn đủ thức ăn giàu bột: cơm, mì, nui, bắp, khoai, củ để không bị suy dinh dưỡng hoặc béo phì. Nên ăn gạo lức, khoai củ, bắp để tăng chất xơ và các chất dinh dưỡng khác.

Tránh ăn quá mặn, quá ngọt: lưu ý ở các bệnh nhân tim mạch, tiểu đường, thận. Một số thuốc điều trị bệnh khớp có tác dụng giữ muối natri, mất muối kali hoặc các thuốc tráng bao tử dùng kèm có tác dụng giữ muối như natri, canxi, magnê.

Tránh dùng rượu và các chất kích thích thần kinh. Các chất này thường gây co cứng cơ, giảm tác dụng của thuốc, gây bất lợi trong điều trị.

Ăn uống trong bệnh gout:

Bệnh gout là loại bệnh khớp duy nhất mà chế độ ăn đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh. Nên hạn chế những thức ăn giàu purin, làm tăng axít uric trong máu, đặc biệt trong những đợt bị gout cấp tính.

Các thực phẩm dễ làm tăng axít uric trong máu thuộc nhóm 1 và 2.

Nhóm 1: chứanhiều purin như gan, cật, óc, lá lách, trứng cá, cá sardine, cá trích, cá hồi, heo, hươu, nai nấm, măng tây, bia, sôcôla, cacao.

Nhóm 2: chứa purin trung bình như heo, bò, gà, vịt, hải sản, cua, tôm, đậu đỏ, cải bó xôi, bông cải.

Nhóm 3: chứa ít purin như ngũ cốc, bơ, dầu mỡ, rau quả.

Các thức uống làm tăng axít uric máu: rượu, cà phê, trà, nước uống có coca.

Người bị bệnh gout nên loại bỏ thức ăn nhóm 1 đặc biệt khi bị các đợt gout cấp tấn công, hạn chế nhóm 2, hạn chế rượu bia chỉ nên dùng 1 – 3 ly/tuần; nên ăn thịt nạc, trứng, đậu hủ, sữa giảm béo, nên uống nhiều nước 2 – 3 lít/ngày để hòa tan axít uric trong nước tiểu.

Bệnh xương khớp là một bệnh mạn tính với những đợt cấp tính gây đau đớn, điều trị tốn kém nhưng kết quả lại hạn chế và có khả năng gây tàn phế, giảm chất lượng sống. Muốn điều trị tốt cần phải kết hợp nhiều biện pháp trong đó ăn uống hợp lý để giúp cho người bệnh đủ sức chống đỡ những cơn cấp tính, phòng ngừa một số bệnh lý mãn tính đem lại một tinh thần sảng khoái lạc quan trong cuộc sống

BS Nguyễn Thị Ánh Vân

Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM

Theo t4ghcm.org

 

Sự hư hỏng vùng đệm giữa các khớp xương ảnh hưởng nhiều đến vận động, gây đau nhức được giới chuyên môn gọi là thoái hóa khớp. Để tìm hiểu thêm bệnh này, bạn nên xem bài viết: Đau buốt khớp xương

Những phát hiện mới đây về vai trò của xương dưới sụn đã mang đến cái nhìn toàn diện hơn trong cơ chế bệnh sinh của quá trình thoái hóa xương khớp, đồng thời mở ra cơ hội ngăn ngừa, điều trị bệnh từ gốc. Các nhà khoa học Mỹ đã phát minh ra tinh chất Peptan với nguồn gốc 100% thiên nhiên, có tác động mạnh mẽ, tích cực cùng lúc đến sụn khớp và xương dưới sụn.
JEX MAX bổ sung thêm tinh chất PEPTAN thiên nhiên và các thảo dược quý, giúp kích thích tế bào tạo xương sản sinh xương mới, đẩy nhanh quá trình phục hồi mô sụn tại các khớp.
JEX MAX - Giúp giảm đau, tái tạo sụn khớp và xương dưới sụn.



(4.5★ | 652 Đánh giá)

Đau khớp gối ở dân văn phòng
Nếu phát hiện hiện tượng “đau khớp gối văn phòng” thì cần chữa trị ngay và nên áp dụng các biện pháp giảm béo.
Chi tiết
Thư giãn cột sống tránh đau lưng
Lưng là phần dưới của thân mình gồm có 5 đốt xương sống, các gân, dây chằng, cơ bắp để giữ lưng ngay thẳng.
Chi tiết
Những bí quyết giúp xương khớp luôn chắc khỏe
Hiện bệnh xương khớp đang là vấn đề lớn của thế giới vì nó có thể khiến bệnh nhân bị tàn phế và làm suy giảm sức lao động của toàn xã hội.
Chi tiết
Những trái cây giàu canxi bạn có biết?
Ai cũng biết canxi thường chứa nhiều trong các loại thực phẩm như sữa và các sản phẩm từ sữa cũng như các sản phẩm từ nguồn gốc động vật… mà ít biết rằng khoáng chất quan trọng này còn...
Chi tiết
Nước ngọt có ga hại khớp gối
Uống nhiều nước giải khát có ga, nhiều đường không chỉ gây thừa cân, béo phì mà còn làm trầm trọng thêm các vấn đề về bệnh viêm xương khớp, thậm chí gây thoái hóa khớp gối ở nam giới....
Chi tiết
Hệ thống xương, khớp và những điều cần biết
Giải đáp những thắc mắc về việc giữ gìn sức khỏe của bộ xương, giúp bạn có một cuộc sống năng động đến tận tuổi già.
Chi tiết
Giúp xương chắc khỏe
Bằng những thực phẩm phổ biến trong nhà bếp, bạn có thể tăng cường sức khỏe xương mà không quá tốn kém.
Chi tiết
5 biện pháp phòng tránh bệnh đau lưng
Ðể phòng ngừa đau lưng cần biết vận động đúng cách để tránh các căng dãn không cần thiết cho cơ bắp, tăng cường sức mạnh cho các bắp thịt hỗ trợ cột sống.
Chi tiết
Bệnh dễ mắc của dân văn phòng
Dưới đây là 7 căn bệnh mà dân văn phòng dễ gặp phải nhất.
Chi tiết
Phụ nữ thừa cân tăng nguy cơ viêm khớp
Một nghiên cứu cho thấy phụ nữ thừa cân hoặc béo phì tăng nguy cơ viêm khớp dạng thấp, theo Healthday.
Chi tiết


CHIA SẺ CỦA NGƯỜI DÙNG VỀ HIỆU QUẢ
CỦA JEX MAX

JEX MAX - GIÚP GIẢM ĐAU XƯƠNG KHỚP
TÁI TẠO SỤN KHỚP VÀ XƯƠNG DƯỚI SỤN